Box 3 wordt fiscaal monster voor beleggers

Na jaren van discussie heeft de Tweede Kamer afgelopen donderdag ingestemd met een nieuw box 3-stelsel dat in 2028 moet ingaan. Niemand is echt enthousiast, maar het moet. De reden? De staat loopt geld mis en het huidige systeem is na een uitspraak van de Hoge Raad niet langer houdbaar.

Op papier klinkt het logisch: belasting betalen over het echte rendement in plaats van over een fictieve aanname, maar in de praktijk ontstaat er echter een systeem dat vooral particuliere beleggers hard raakt, terwijl het structurele problemen niet oplost. Wat hier wordt gepresenteerd als een stap naar rechtvaardigheid, is voor veel beleggers een directe aanslag op hun vermogen.

Belasting betalen over geld dat je niet hebt

De kern van het nieuwe systeem is dat spaarders en beleggers jaarlijks belasting gaan betalen over hun werkelijke rendement. Dat betekent dat koerswinsten op aandelen en ETF’s belast worden, ook als ze niet zijn verkocht. De winst bestaat dan alleen op papier.

Stel dat jouw beleggingen in een goed beursjaar 10% stijgen in waarde. Dan moet je daar in Nederland 36% belasting over gaan betalen vanaf 2028, dat betekent dat je dan 3,6% belasting over jouw 10% rendement moet betalen ook al staat dat geld niet op je bankrekening. Veel mensen zullen die belasting dus moeten betalen uit hun salaris of zelfs een deel van hun beleggingen moeten verkopen. 

En daar wringt het. Beleggen draait om de lange termijn. Om geduld. Om het effect van rente-op-rente. Iedere euro die je tussentijds moet afdragen, kan niet meer meedoen in dat groeiproces. Het nieuwe stelsel snoeit dus direct in het vermogen dat juist bedoeld is voor later.

Vastgoed krijgt een andere behandeling

Opvallend is dat vastgoed en bepaalde start-upaandelen anders worden behandeld. Daar wordt pas belasting geheven bij verkoop of overdracht. Dat betekent dat eigenaren van tweede woningen hun belasting kunnen uitstellen, terwijl de aandelenbelegger ieder jaar moet afrekenen.

Dat verschil is moeilijk uit te leggen. Als het uitgangspunt is dat werkelijk rendement wordt belast, waarom geldt dat dan niet voor iedereen op dezelfde manier? Dit creëert een ongelijk speelveld. Kapitaal in stenen wordt gunstiger behandeld dan kapitaal in ondernemingen. Terwijl juist die ondernemingen zorgen voor innovatie, werkgelegenheid en economische groei.

Een te hoog tarief en weinig ruimte voor verlies

Daar komt bij dat het tarief van 36% stevig is. Er is geen correctie voor inflatie. Als jouw vermogen in waarde stijgt omdat prijzen in de economie stijgen, betaal je dus belasting over een deel dat in feite geen echte winst is.

Verliezen worden bovendien beperkt verrekend. Wie het ene jaar belasting betaalt over een mooi rendement en het jaar daarna een forse daling meemaakt, krijgt dat geld niet zomaar terug. Dat maakt beleggen risicovoller dan het al is.

En meer risico lopen zonder eerlijke verliesverrekening is voor veel beleggers een doorn in het oog. 

Waarom complexiteit als tussenoplossing

Vrijwel alle partijen noemen dit stelsel een tussenstation. Dat is veelzeggend. Den Haag voert een ingrijpende verandering door waarvan nu al wordt gezegd dat die later weer aangepast moet worden. Tegelijkertijd moeten miljoenen Nederlanders hun administratie uitbreiden en moet de Belastingdienst een ingewikkeld systeem uitvoeren, terwijl de uitvoeringsproblemen daar de afgelopen jaren juist al groot waren.

Het beeld dat ontstaat, is dat snelheid belangrijker is dan kwaliteit. De overheid wil een begrotingsgat dichten en kiest daarom voor een oplossing die politiek wel haalbaar is, maar economisch discutabel.

Voor beleggers gaat het uiteindelijk om vertrouwen en voorspelbaarheid. Je maakt plannen voor tien, twintig of dertig jaar. Pensioenopbouw, financiële vrijheid, vermogen voor je kinderen. Dat vraagt om stabiele spelregels.

Met dit voorstel wordt die stabiliteit niet groter. Integendeel. Het signaal dat uitgaat is dat rendement zwaar wordt belast, dat papieren winsten meetellen alsof ze al gerealiseerd zijn en dat het systeem zelf waarschijnlijk weer verandert voordat het goed en wel is ingewerkt.

Jan Modaal is de dupe

Het is weer de middenklasse die het hardst wordt geraakt in deze nieuwe aanpak. De mensen die echt veel geld hebben betalen immers belasting in box 2. Daarin wordt pas belasting betaald op het moment dat zij zichzelf dividend uitkeren. Tevens is de vennootschapsbelasting een stuk lager dan de 36% die particuliere beleggers straks moeten betalen. Vooral Jan Modaal is de dupe van die nieuwe stelsel, niet de grote bedrijfseigenaren die het meeste geld verdienen in Nederland.

Slotconclusie

Het nieuwe box 3-stelsel wordt verkocht als een stap richting eerlijkheid. Maar vanuit het perspectief van de particuliere belegger is het vooral een lastenverzwaring met veel onzekerheid. Het belast papieren winsten, zet druk op de lange termijn vermogensopbouw en behandelt verschillende vormen van vermogen ongelijk.

Als we werkelijk willen dat Nederlanders zelf verantwoordelijkheid nemen voor hun financiële toekomst, dan hoort daar een stabiel en begrijpelijk belastingstelsel bij. Wat nu op tafel ligt, voelt eerder als een noodoplossing om de begroting te repareren dan als een doordachte visie op vermogensgroei.

We worden zelfs openlijk uitgelachen door Elon Musk om deze plannen.

Bron: X.com